George Soros, ongetwijfeld één van de grootste speculanten van de afgelopen decennia, stelde vorige week zijn nieuwe boek “The New Paradigm for Financial Markets” voor.
Soros geeft in het boek heel wat inzichten in de huidige crisis en hij is nogal negatief voor het verdere verloop. Je moet weten dat hij in feite met pensioen was en het beheer van zijn omvangrijk vermogen aan anderen overliet.
Maar de huidige crisis is ernstig genoeg om de touwtjes terug volledig zelf in handen te nemen.
Volgens Soros zijn de financiële markten allesbehalve efficiënt maar hebben ze wel de neiging om zelfcorrigerend te werken. Nu en dan loopt het echter uit de hand door wat hij omschrijft als zelfversterkende trends. Deze trends resulteren gewoonlijk in een boom/bust-scenario.
Een zelfversterkende trend vindt plaats wanneer de koersen de fundamentals beïnvloeden.
Laat me dit even illustreren aan de hand van een voorbeeld.
In het eerste halfjaar van dit jaar, worden de afbetalingen van honderden miljarden dollars aan hypotheken “gereset”. Heel wat leningen die in de periode 2005-2007 werden toegekend, maakten immers gebruik van zogenaamde “teaser rates” waarbij leners de eerste 2 jaar slechts gehouden waren aan minimumaflossingen.
Wel, het gros van die leningen zullen in het eerste halfjaar overschakelen naar normale aflossingen die vaak 2 tot 3 keer hoger liggen. Uit cijfers van gelijkaardige hypotheken die reeds eerder “gereset” werden, blijkt dat een groot aantal van deze leningen niet meer terugbetaald worden.
Het gevolg is dat de bank een percentage van de leningen afschrijft en gemiddeld na anderhalf jaar beslag legt op het huis en het op de markt gooit.
Door het stijgend aantal “foreclosures” komen uiteraard de vastgoedprijzen verder onder druk te staan waardoor heel wat Amerikanen met “negative equity” geconfronteerd worden.
Negative equity ontstaat wanneer de waarde van het huis lager ligt dan het uitstaand bedrag van de lening. Iemand die een huis koopt voor $500,000 en dit volledig financiert, zit met $150,000 aan negatief vermogen wanneer zijn huis vervolgens 30% in waarde daalt.
De verleiding voor deze mensen is dan zeer groot om de hypotheekaflossingen te staken en het huis over te dragen aan de bank. Men heeft hier in de VS zelfs een term voor: jingle mail.
En voila, we zitten met een zelfversterkende trend.
De huizenprijzen dalen … waardoor meer mensen met negatief vermogen komen te zitten … hun afbetalingen staken … en vervolgens hun huis overdragen aan de bank. Het huis wordt verkocht en de cirkel kan zich herhalen.
Belangrijk detail is dat Amerikanen contractueel perfect hun aflossingen kunnen staken en hun huis in beslag laten leggen door de bank. Het is de bank die dan met de minwaarde blijft zitten!
Het einde van de crisis is dus nog niet in zicht en 2008 zal bijzonder moeilijk worden. De dalende vastgoedprijzen zullen voor bijkomende afschrijvingen zorgen in de banksector en de consumptie onder druk zetten.
Soros heeft dan ook shortposities op de Amerikaanse dollar, Amerikaanse overheidsobligaties en Amerikaanse en Europese aandelen. Hij zit dan weer long in China, India, de golfstaten en een aantal ondergewaardeerde munten.