Aandelen

Het einde van het financieel systeem

by admin in Federal Reserve , Staatsobligaties , kredietcrisis on October 20th, 2009

De huidige crisis is niet meer dan een symptoom. Net zoals het teveel aan schulden een symptoom is. Helaas vraagt nagenoeg niemand zich af wat de patiënt ziek maakt.

In een eerdere nieuwsbrief vertelde ik je hoe banken geld creëren uit het niets. Wanneer een bank geld uitleent, komt er vers geld in omloop.

Maar het geld dat banken creëren, is niet helemaal hetzelfde als “fysiek” geld. Voor iedere euro nieuw geld dat banken zo creëren, ontstaat er namelijk een schuld. Schulden circuleren zo als geld.

Het systeem is briljant in zijn opzet. Aangezien de banken zelf geld creëren, verdienen deze instellingen nu interest op iedere euro of dollar die circuleert!

En aangezien banken steeds meer geld uitlenen, gaat een groeiend aandeel van het bruto nationaal product naar interestbetalingen. Op deze manier trekt de financiële sector steeds grotere bedragen uit de economie voor eigen profijt.

Maar het systeem heeft echter een aantal beperkingen waardoor het inherent instabiel is.

Fractional reserve banking wil namelijk zeggen dat slechts een beperkt deel van de deposito’s liquide zijn. Je denkt misschien dat je je geld veilig in bewaring geeft maar in feite houdt de bank je geld niet bij. Men bewaart slechts 10% van je kapitaal en leent de rest uit.

Wanneer een te groot aantal spaarders gelijktijdig hun tegoeden opnemen, ontstaat onder het huidige systeem een bankrun.

De banken hebben dat echter opgelost met de oprichting van de Federal Reserve als “lender as last resort”. In 1913 bewerkten de bankiers de overheid om een centrale bank op te richten.

Men speelde het zelfs klaar om de Federal Reserve in handen te krijgen en op deze manier ook de controle over het monetaire beleid te grijpen.

Waarom de overheid het recht om geld te printen in handen van de banken heeft geduwd, blijft tot op de dag van vandaag een raadsel. Het was in ieder geval een beslissing die toenmalig president Woodrow Wilson later betreurde.

De bankiers kregen hun centrale bank waardoor ze mekaar uit de shit konden helpen bij een bankrun.

Maar een andere beperking van het systeem is veel ernstiger. Het garandeert namelijk dat het systeem vroeg of laat moet imploderen onder het eigen gewicht.

Aangezien het geld in omloop nagenoeg gelijk is aan alle schulden, is er niet voldoende geld om de interesten op deze schulden te betalen. Vandaar dat er ieder jaar voldoende nieuw geld in omloop moet worden gebracht.

Maar aangezien nieuw geld in omloop brengen, eigenlijk ook betekent nieuwe schulden creëren, zijn er grenzen aan dit systeem. Er is maar een beperkte hoeveelheid schulden die gedragen kan worden door een maatschappij.

De banken hebben de limieten van het systeem getest door geld te lenen aan mensen zonder inkomen, job of bezittingen maar dit is zoals je weet niet goed bevallen.

We zitten nu aan het einde van het huidige financiële systeem, al probeert men nog op alle mogelijke manieren de schulden verder op te drijven (kijk maar naar de schulden van sommige landen).

Nu de geldhoeveelheid niet verder kan stijgen omdat het onmogelijk is de wereld nog dieper in de schulden te steken, is het “game over” voor het huidige financieel systeem.

Ben Bernanke’s exit-strategie

by Maarten Verheyen in Federal Reserve , Forex , economie on October 10th, 2009

De Federal Reserve heeft op geen cent gekeken om het systeem recht te houden. Er werden duizenden miljarden euro’s in de banksector gepompt via allerlei programma’s. Geld dat de centrale bank overigens niet had maar gewoon heeft bijgedrukt.

“Zal dat niet voor inflatie zorgen?”, vragen economen zich af. Iedere dollar die de FED creëert, zal namelijk leiden tot 10 extra’s dollars in de reële economie. De wonderbaarlijke “money multiplier”.

Sinds het uitbreken van de crisis steeg de monetary base (bankbiljetten in omloop + reserves die banken aanhouden bij de FED) met $1.100 miljard.

Een dergelijke toename zal op termijn resulteren in een stijging van de geldhoeveelheid met $11.000 miljard.

Je moet geen econoom zijn om te beseffen dat $11.000 miljard vers geld injecteren in een economie die jaarlijks $14.000 miljard omzet voor inflatie zal zorgen.

Daarom niet meteen. Het duurt gewoonlijk 3 jaar vooraleer een stijging van de monetary base resulteert in inflatie. Aangezien de FED geld is beginnen printen in de zomer van 2007, zal het effect waarschijnlijk ergens volgend jaar beginnen spelen.

De stijging van het goud en de grondstoffen is mogelijk een anticipatie van de markt op deze ontwikkelingen.

Maar volgens Ben Bernanke hoeft dit allemaal niet te leiden tot inflatie. Hij heeft een plan. Een exit-strategie. Van zodra de economie opleeft, zal hij namelijk de extra liquiditeiten weer uit het systeem halen.

Laten we eens kijken hoe dat werkt. Indien hij de geldhoeveelheid weer wil laten krimpen, kan dat eigenlijk enkel door de transacties terug te draaien.

De Federal Reserve kocht bijvoorbeeld sinds het uitbreken van de crisis flink wat staatsobligaties en “mortgage backed securities” (obligaties gedekt door hypotheekleningen). Deze activa maken ongeveer tweederde van het balanstotaal uit.

Ben Bernanke wil ons laten geloven dat hij deze activa zal verkopen van zodra de economie heropleeft. Ik ben sceptisch. De centrale bank bezit voor $750 miljard aan staatsleningen. Een dergelijk bedrag aan leningen verkoop je niet zomaar. Indien de markt de FED aan de verkoopzijde opmerkt, zal de waarde van deze obligaties kelderen.

Vergeet ook niet dat de Amerikaanse overheid op hetzelfde moment ook naar de obligatiemarkt kijkt om onuitgegeven bedragen ($1.500 tot $2.000 miljard) te ontlenen.

De markt zal overspoeld worden met papier en het zou me bijzonder sterk leiden indien er voldoende kopers zijn aan deze prijzen. De rente zal op zijn minst behoorlijk moeten stijgen om dergelijke hoeveelheden te plaatsen.

Een rentestijging zou niets minder zijn dan een totale ramp voor de Amerikaanse overheid. Vandaag maken rentelasten reeds 20% van het budget uit en dit kan alleen maar toenemen wanneer de rente stijgt.

De exit-strategie klinkt dan misschien mooi op papier, in de praktijk lijkt de uitwerking vrijwel onhaalbaar zonder de Amerikaanse overheid in grote problemen te brengen.