Wat met bankaandelen?
Mijn nieuwsbrief van gisteren heeft blijkbaar heel wat lezers aan het denken gezet en ik wil even de tijd nemen om wat dieper in te gaan op een aantal vragen die me toegestuurd werden.
Wat zijn derivaten? Derivaten zijn afgeleide producten. Een aantal voorbeelden hiervan zijn opties, futures, turbo’s, … Wie dit graag wat dieper bestudeerd, vindt op Wikipedia de nodige info.
Maar een aantal van deze derivatenposities heffen mekaar toch op waardoor de bank in feite geen enkel risico loopt?
Als JP Morgan voor $84.000 miljard aan derivaten bezit, heb ik het over de uitstaande waarde van de contracten. En het is correct dat heel wat posities ten opzichte van mekaar uitgevlakt worden.
Simpel gezegd, als JP Morgan 10.000 puts op pakweg Coca-Cola schrijft en bij een andere partij 10.000 puts met dezelfde voorwaarden koopt, loopt men geen risico. JP Morgan realiseert in dit simpel voorbeeld een arbitragewinst.
Maar… stel je nu even voor dat Bear Stearns vorige week toch failliet was gegaan en dat de 10.000 puts die JP Morgan bezit, door Bear Stearns werden uitgeschreven.
Zou men in dat geval aan de verplichtingen kunnen voldoen? Is het nog zo “risicoloos” wat men doet? Vergeet het maar. Het zou een domino op gang brengen die heel het financieel systeem treft.
Warren Buffett erfde begin jaren ‘90 een derivatenpositie toen hij General Re overnam. Het ging hier om contracten zonder enig risico. Niettemin moest hij $400 miljoen verlies nemen bij de afhandeling ervan!
Maar zelfs als iedereen aan zijn verplichtingen kan blijven voldoen, wat je in deze tijd al niet zomaar mag verwachten, dan nog zitten deze financiële instellingen op een gigantische positie. Deze banken handelen voor behoorlijke sommen voor eigen rekening.
Als ik sommigen mag geloven dan is het risico van deze derivatenpositie nul komma nul. Blijkbaar is iedereen al vergeten dat het nog niet zo heel lang geleden is dat SocGen 5 miljard euro in rook zag opgaan met futures op enkele indexen.
Blijkbaar wil niet iedereen inzien dat je met een totale positie van $84.000 miljard en $123 miljard eigen vermogen, een gevaarlijk spel aan het spelen bent. Een spel met een zeer geringe foutenmarge.
Maar zijn de banken dan zo dom? Dat zij dergelijke risico’s nemen? We hebben het hier wel over dezelfde figuren die vorig jaar aan mensen zonder inkomen, zonder job of zonder enig activa blanco cheques uitschreven om overgewaardeerde huizen te kopen. Is dat een antwoord op je vraag?
Waarom ben je opééns zo negatief? Ik ben niet negatiever dan de voorbije maanden. Ik liet je tijdens de zomer al weten dat het einde van de crisis nog niet in zicht was, een advies dat ik eind september nog eens herhaalde toen de Dow Jones steeg tot op minder dan 2% van de all-time high.
In oktober waarschuwde ik je opnieuw, deze keer voor een crash in China (we staan inmiddels al 40% lager) en enkele weken later vertelde ik je dat ik bezorgder was dan ooit.
En tijdens het jaareinde heb ik lezers opnieuw gewezen op de problemen in de banksector en je gesmeekt om goud te kopen.
Dus nee, ik ben niet “opééns” negatief. En ik ben vandaag ook niet negatiever dan voorheen.
Ik heb Belgische of Nederlandse banken in portefeuille, moet ik deze ook dumpen? Het antwoord op deze vraag was enkele maanden geleden makkelijker dan vandaag. Ook de Europese banken kregen inmiddels koersverliezen van 30% tot 50% te slikken waardoor een groot deel van de schade reeds geleden is.
Op termijn zullen de betere banken zich wel herstellen en hogere regionen opzoeken. De zwakkere spelers mogen al blij zijn als ze de crisis overleven.
Heel wat banken noteren zeer goedkoop als we ze waarderen op basis van K/W-verhoudingen. Het is echter de vraag in hoeverre banken in de toekomst dezelfde winsten kunnen realiseren als in het verleden. We mogen ons vast en zeker aan een strengere regulering verwachten waardoor banken conservatiever te werk moeten gaan.
Daarnaast zitten we in een economische crisis waardoor banken in 2008 verdere afschrijvingen zullen moeten doen op allerhande leningen. Dit gaat niet alleen maar om subprime, ook bedrijfsleningen en “goede” hypotheken leveren straks extra verliezen op.
Verkopen dan maar? Het is een beslissing die ieder voor zich dient te nemen. Ik bezit zelf geen banken, ik moet me dan gelukkig ook niet het hoofd breken of ik ze vandaag zou bijhouden.
Ik zie heel wat banken tegen de boekwaarde noteren, en dat zijn zeker geen koersen meer om afscheid te nemen. Tenminste indien de boekwaarde de activa correct waardeert. De boekwaarde van Bear Stearns bedroeg $12 miljard , maar het bedrijf wordt nu voor een schijntje daarvan verkocht. Me dunkt dat JP Morgan niet al te veel vertrouwen had in de correctheid ervan.
Maar als ik vandaag aandelen Fortis, KBC, Dexia of ING zou bezitten, zou ik waarschijnlijk van deze opleving gebruikmaken om uit te stappen. Er is niemand die je vertelt dat je banken MOET hebben. Er zijn interessante beleggingen genoeg, zonder de extra risico’s.
Dit artikel kan je nachtrust grondig verstoren
Er zijn maar weinig beleggers die goed en wel beseffen waaraan we vorige week met zijn allen zijn ontsnapt. Sommige waarnemers noemen dit de ergste crisis sinds de depressie van de jaren ‘30 … en ik ben geneigd hen gelijk te geven. Of waarom denk je dat ik goud naar voor blijf schuiven als één van mijn favoriete beleggingen?
Terug naar vorige week. Bear Stears zat in bijzonder slechte papieren en de Federal Reserve drong bij JP Morgan aan op een snelle overname. De deal werd tijdens het weekend rap-rap in mekaar gestoken en moest rond zijn vooraleer de beurzen ’s maandags opnieuw openden.
Vanwaar die haast? Omdat Bear Stears op meer dan $13.000 miljard aan derivaten zat die tikten als een tijdbom. Een NUCLEAIRE TIJDBOM met het potentieel om het financiële systeem finaal onderuit te halen.
Warren Buffett omschreef derivaten in 2002 al eens als “financiële massavernietigingswapens” en hij lijkt nog maar ééns gelijk te krijgen.
Vandaar de paniekvoetbal van de Federal Reserve. Vandaar de onconventionele maatregelen van Ben Bernanke. En vandaar de drukpersen op volle capaciteit draaien.
Maar stel je voor wat er had kunnen gebeuren, indien men Bear Stears failliet had laten gaan.
Eerst en vooral zouden talrijke hedge funds die geld hadden geleend bij Bear Stearns, op droog zaad gezet worden. De uitstaande leningen zouden snel terugbetaald moeten worden… waardoor men de bestaande posities diende te liquideren. De markt zou geteisterd worden door een zelden vertoonde verkoopgolf.
Bijkomend zou de bestaande derivatenpositie van meer dan $13.000 miljard afgebouwd moeten worden. En dat is iets waar niemand ervaring mee heeft! Nooit eerder zou een dergelijk grote positie teruggedraaid moeten worden.
Om het allemaal even in perspectief te plaatsen: Bear Stears bezit evenveel derivaten dan het Bruto Nationaal Product van de VS!
Daar zijn we gelukkig aan ontsnapt!
Of toch niet?
Ik heb even de jaarverslagen van de grote spelers in de VS bekeken en kon mijn ogen niet geloven. De derivatenportefeuille van Bear Stearns komt nu namelijk in handen van JP Morgan, een bank die maar liefst $84.000 miljard aan derivaten heeft uitstaan.
Dat is $84.000.000.000.000 … of 84 miljoen x 1 miljoen!!
Hoeveel eigen vermogen JP Morgan dan bezit om met dergelijke bedragen te mogen “spelen”? Even het jaarverslag dat op 28 februari werd gepubliceerd erbij nemen.
En het antwoord is … $123 miljard.
$123 miljard onderpand om te speculeren met $84.000 miljard aan derivaten. Dat is amper 0,14%. Of anders gezegd, als JP Morgan een verlies van 0,14% realiseert op de derivatenportefeuille, is het “over en uit”. Derivaten waarvan niemand bij benadering kan vertellen hoeveel ze nu werkelijk waard zijn.
Krankzinnig? Onverantwoord? Beangstigend? Reken maar!
En het verhaal stopt hier niet eens. Want nagenoeg ALLE financiële instellingen hebben een dergelijke portefeuille “massavernietigingswapens” in de boeken.
Kijk maar even mee:
Citigroup: $35.700 miljard aan derivaten
Lehman Brothers: $21.700 miljard
Goldman Sachs: $92.000 miljard
Morgan Stanley $77.000 miljard
Merrill Lynch: $56.000 miljard
Als ik je een goede raad mag geven: indien je vandaag nog financiële aandelen bezit, maak dan van de huidige bear market rally gebruik om alsnog te verkopen. De situatie is veel te ernstig geworden om dit giftig afval nog langer in portefeuille te houden.
Wie nog geen goud of zilver bezit, kan van de huidige terugval dan weer gebruikmaken om in te stappen.
Het bijna bankroet van Bear Stearns
het gebeurt zelden dat mijn nieuwsbrief zo vroeg in de week al verschijnt, maar dit zijn uitzonderlijke tijden.
Vrijdag kwam één van Amerika’s grootste zakenbankiers zwaar in de problemen en het is belangrijk om de zaken in het juiste perspectief te zien om je portefeuille maximaal te beschermen.
Zoals je weet, ben ik al sinds de zomer zeer negatief voor de financiële sector en ik verklaarde toen al in een interview met Het Laatste Nieuws dat de kans dat we in 2008 een bank failliet zouden zien gaan, nooit groter was.
Sindsdien…
… werd Countrywide Financial ei zo na van het faillissement gered
… nationaliseerde de Britse overheid Northern Rock
… kocht JP Morgan Bear Stearns voor 2 symbolische dollars
En het is vooral over die laatste transactie dat ik het vandaag met je wil hebben.
Bear Stearns verklaarde begin vorige week nog over meer dan voldoende liquiditeiten te beschikken om de financiële storm te doorstaan.
Vrijdag bleek echter al dat men de markt iets had voorgelogen en moesten de Federal Reserve en JP Morgan de zakenbankier bijspringen met een noodkrediet.
Het aandeel plofte op de beurs 47% lager tot een absoluut dieptepunt van $30. In mei betaalden beleggers nog $160 voor de aandelen.
JP Morgen stond dit weekend onder druk van de Federal Reserve om een overname van Bear Stearns aan te kondigen vooraleer de markten vandaag openen.
JP Morgan is een trouwe aanhanger van de FED en deed braafjes wat gevraagd werd. JP Morgan koopt Bear Stearns en betaalt … $2 per aandeel.
En nog betalen ze misschien te veel!
Waarom?
Bear Stearns heeft voor $13.400 miljard aan derivaten uitstaan, waarvan het zeer moeilijk is om te bepalen hoeveel deze afgeleide producten effectief waard zijn.
Een verschil in waarde van 1% betekent namelijk een verlies van meer dan $100 miljard. En dat is zelfs voor JP Morgan, met een eigen vermogen van $123 miljard, teveel om in één keer door te slikken.
Vergis je niet. De Federal Reserve doet er ALLES aan om deze crisis te bedwingen en een totale inéénstorting van het financiële systeem te vermijden.
In hun ogen is een “klein beetje” inflatie op korte termijn minder erg dan een recessie die uitmondt in een depressie. En hiervoor wordt alles uit de kast gehaald, inclusief maatregelen die tot voor kort ondenkbaar waren.
Vorige week bijvoorbeeld gaf Ben Bernanke banken de mogelijkheid om hun illiquide hypotheekleningen te ruilen voor staatspapier. Hierdoor pompt men $200 miljard aan extra liquiditeiten in het systeem.
Door de maatregel zit de centrale bank binnenkort wel met een omvangrijke portefeuille aan hypotheekleningen, waarvan de verliezen worden gedragen worden door de belastingbetaler.
Nog onconventioneler misschien is de beslissing om voor het eerst in de geschiedenis ook brokers de mogelijkheid te geven om te lenen van de centrale bank.
En om het helemaal compleet te maken, verlaagde Bernanke dit weekend de rente ook nog eens met 0,25%. Het is waarschijnlijk maar een voorproefje van hetgeen nog komen moet. De markt lijkt te rekenen op een renteverlaging van 75 tot zelfs 100 basispunten.
Eind november gaf ik je 3 mogelijkheden om te profiteren van deze crisis. Ik adviseerde je om Chinese aandelen te shorten … de Japanse Yen te kopen … en grondstoffen aan je portefeuille toe te voegen.
Een advies dat ik begin dit jaar nog eens onderstreepte.
In de afgelopen maanden heb je kunnen vaststellen hoe de YEN in waarde steeg … het goud door het plafond van $1,000 ging … en Chinese aandelen crashten.
Maar ondanks de gigantische winsten, wil ik dat je deze posities gewoon blijft aanhouden. Ik verwacht nog grotere winsten in de komende maanden.
Indien je het echt niet kan laten, mag je eventueel overwegen om de helft van de inverse trackers* op Chinese aandelen te verkopen en zo een winst van 50% tot 70% te realiseren.
* inverse trackers zijn exchange traded funds die stijgen wanneer de onderliggende waarde daalt. Een aantrekkelijk instrument om in te spelen op dalende koersen dus.
Het soort bedrijf dat Warren Buffett opwindt
Het zal je gisteren waarschijnlijk niet ontgaan zijn: Warren Buffett is opnieuw de rijkste man van de wereld. Goede vriend Bill Gates werd verwezen naar de derde plaats. De nummer twee? Carlos Slim. Opnieuw een regelrechte “value-investor”.
Laten we niet vergeten dat Warren Buffett nooit een uitvinding deed, geen fortuin erfde van zijn ouders (hij begon met $100!) en eigenlijk niet ééns een eigen bedrijf had.
Hij bouwde zijn fortuin uit met slimme beleggingen in ondergewaardeerde aandelen. Value investing. Een methode die we bij SMART Capital al jaren promoten, en die de voorbije jaren uitstekende resultaten opleverde.
Warren Buffett was de voorbije dagen niet uit het nieuws weg te slaan. Afgelopen weekend publiceerde hij zijn jaarverslag met daarin steevast de brief aan de aandeelhouders die zoals altijd unieke inzichten opleverde. Het was deze keer niet anders.
Buffett’s brief is eigenlijk verplichte kost voor iedere belegger.
Dit jaar werden we nog eens herinnerd aan het soort bedrijf dat Buffett opwindt.
Buffett: “Laten we even kijken naar het type bedrijf dat ons opwindt. En nu we toch bezig zijn, laten we ook even bespreken wat we proberen te vermijden.
Charlie en ik zoeken naar bedrijven a) die we kunnen begrijpen b) met gunstige lange termijn vooruitzichten c) gerund door een competent en betrouwbaar management en d) te koop tegen een redelijke prijs.”
Wat kan beleggen toch soms simpel zijn als je kan leren van de meester. Het zijn deze vier criteria die Buffett de rijkste man van de wereld maakten en hem leidde naar beleggingen zoals Washington Post waar hij een investering van $11 miljoen zag aangroeien naar $1,35 miljard vandaag.
Of de $1,3 miljard die belegd werd in Coca-Cola en momenteel een belang van $12,2 miljard vertegenwoordigt.
Of See’s Candy, een kleinere chocoladeproducent die hij voor $25 miljoen kocht in 1972 en vorig jaar een winst voor belastingen van $82 miljoen genereerde. Sinds zijn aankoop leverde See’s een cumulatieve winst van $1,35 miljard op.
Het zijn stuk voor stuk voorbeelden van bedrijven die beantwoorden aan Buffett’s 4 simpele criteria!
En alsof Buffett ons nog niet genoeg verwende met zijn unieke inzichten, beantwoorde hij ook nog eens 3 uur lang lezersvragen voor CNBC.
Open brief aan Dirk Van der Maelen
Geachte heer Van der Maelen,
ik heb met enige verbazing uw kruistocht ten opzichte van de notionele interestaftrek waargenomen, maar ik moet toch bekennen dat u ergens een punt heeft met uw kritiek op de Nationale Bank.
Niet omdat ze überhaupt gebruikmaken van de notionele interestaftrek. De Nationale Bank heeft het recht om, net zoals iedere andere onderneming, gebruik te maken van deze maatregel.
Er is geen sprake van enig misbruik of ‘oneigenlijk’ gebruik. Ze passen simpelweg de wet toe zoals u die indertijd samen met uw toenmalige regeringspartij heeft ingevoerd.
Het is hun goed recht om gebruik te maken van wettelijke bepalingen die de belastingdruk kunnen verlichten. Sterker nog, ze hebben een verplichting ten opzichte van de aandeelhouders om er gebruik van te maken.
Maar zoals ik al schreef: u heeft een punt.
De Nationale Bank kende de voorbije jaren een stevige winstgroei waarbij de nettowinst steeg van 98 miljoen euro in 2000 naar 283 miljoen in 2007.
Daar kunnen we als aandeelhouder alleen maar tevreden over zijn. En aandeelhouder zijn we allemaal, want de overheid is eigenaar van 50% van het kapitaal.
Maar ondanks de winststijging van 189%, zagen de aandeelhouders het dividend in de afgelopen 7 jaar met amper 17,1% toenemen.
Dit betekent dat de Nationale Bank een steeds groter deel van de winst binnen de eigen onderneming houdt en zo het eigen vermogen (waarop notionele interestaftrek van toepassing is) op een kunstmatige manier verhoogd.
Ik gebruik wel degelijk de term “kunstmatig” omdat de Nationale Bank niets aanvangt met de winsten die niet worden uitgekeerd. Deze sommen worden niet geïnvesteerd en leveren niet één extra job op.
Ze worden enkel toegevoegd aan de statutaire reserves. Deze reserves namen de afgelopen 7 jaar dan ook toe van 93 miljoen euro tot 677 miljoen euro vandaag.
Als de Nationale Bank deze reserves toch niet wenst te investeren, lijkt het mij niet meer dan logisch dat dit geld wordt uitgekeerd aan de aandeelhouders. Het komt de welvaart niet ten goede als bedrijven zoals de Nationale Bank onnodig geld oppotten en ontrekken aan de economie.
Bij een uitkering van de reserves als dividend, kan de overheid 338,5 miljoen euro extra inschrijven in de begroting en aanwenden voor zinvollere investeringen dan het simpelweg oppotten ervan.
Recente berichten:
- 7 voorspellingen voor 2009
- Punch na de afsplitsing van Accentis
- Favoriet aandeel #5 voor 2009: Nyrstar
- Twitter-vriend: download uw gratis nummer van SMART Capital
- het moment van de waarheid voor goud?
- Favoriet #4 voor 2009: Punch International
- NovaGold heeft geld nodig
- Favoriet #3: Nationale Bank
- Favoriet #2: RHJ International
- Favoriet #1 Moury Construct (5 aandelen voor 2009)
- Wat is dat nu, een depressie?
- Is de beurs goedkoop nu?
- Keren we terug naar de goudstandaard?
- De onvermijdbare gevolgen
- Doe iets. NU!